Re-integratie Officier Ron Lommen: “Je moet eerst luisteren”

Sinds juni vorig jaar werkt Ron Lommen als Re-integratie Officier (RIO) bij de gemeente Sittard-Geleen. Hij werkt in het team Openbare Orde en Veiligheid. Het is een nieuwe functie, maar nu al belangrijk bij het voorkomen van jeugdcriminaliteit. Binnen het programma Preventie met Gezag helpt hij jongeren die uit de gevangenis komen en hun leven weer willen oppakken. “Iedereen verdient een fijn leven met kansen en duidelijke grenzen”, zegt hij. “Alleen heeft niet iedereen dezelfde start.”

Ron begon zijn loopbaan bij Defensie en werkte daarna jarenlang bij de politie. Daar hield hij zich bezig met geweldsbeheersing en arrestaties. Later werkte hij als wijkagent en binnen het Team Zorg & Veiligheid. Hier werkte hij met jongeren die in de criminaliteit dreigen te belanden.

Samenwerken met andere partijen

Als RIO helpt Ron jongvolwassenen van 18 tot 27 jaar die een ernstig misdrijf hebben gepleegd en uit de gevangenis komen. Hij werkt samen met partners zoals de reclassering. Meedoen is vrijwillig en de begeleiding kan tot twee jaar duren.

Juist als jongeren uit de gevangenis komen, gaat het vaak mis. De vaste structuur valt weg. Tegelijk krijgen ze te maken met regels en instanties. Ron: “Dan is de verleiding groot om terug te vallen. Criminaliteit lijkt dan simpel en snel. Daar probeer ik tussen te komen.” Hij helpt jongeren stap voor stap om weer grip te krijgen op hun leven. Hij kijkt naar wat iemand nodig heeft. Soms zit dat in iets kleins. Zo gaat hij met een jongere op vrijdagavond naar zaalvoetbal. “Dat is een vertrouwde activiteit, maar in een nieuwe omgeving en met andere leeftijdsgenoten. Samen met de gemeente en partners zorgen we voor een veilige plek. Zo werken we aan vertrouwen en structuur.”

Vertrouwen en contact

Wat hem onderscheidt, is dat hij een vast aanspreekpunt is en goed bereikbaar blijft. Hij blijft betrokken en bouwt zo vertrouwen op. “Ze weten: ik ben bereikbaar. Ook ’s avonds of in het weekend. Soms is een telefoontje al genoeg om iemand weer rustig te krijgen.”

Zijn manier van werken begint met luisteren. Hij kijkt goed naar wat iemand heeft meegemaakt. “Wat er in het verleden is gebeurd, staat vast, maar bepaalt niet hoe het gesprek start”, zegt hij. Vanuit die houding maakt hij contact van mens tot mens. Hij is open over zijn rol en zijn verleden bij de politie. Dat is soms lastig, maar hij is daar eerlijk over. “Ik kom namens de gemeente en heb bij de politie gewerkt. Dat kan ingewikkeld zijn, maar ik leg liever alles uit.” Die eerlijkheid helpt om vertrouwen op te bouwen.

Er zijn op belangrijke momenten

Soms staat hij naast iemand op een belangrijk moment. Bijvoorbeeld bij een rechtszaak. Zo begeleidde hij een jongen die opnieuw voor de rechter moest komen vanwege een oude zaak. Ron zag dat het beter met hem ging en dat er weer toekomst was. Tijdens de zitting vroeg de officier van justitie wat Ron ervan vond. Hij gaf eerlijk zijn mening. “We waren net stappen aan het zetten. Als hij terug de gevangenis in zou gaan, moest hij weer opnieuw beginnen.” De rechter gaf uiteindelijk een voorwaardelijke straf. “Dat zijn momenten waarop je ziet wat het kan opleveren als iemand het hele verhaal kent.”

Hij maakt ook duidelijk dat er altijd een keuze is. Je kunt verder bouwen aan je toekomst of terugvallen in oude patronen. De eerste weg vraagt inzet. En dat moet van twee kanten komen.

Ron werkt veel samen met partners, zoals het Zorg- en Veiligheidshuis, jongerenwerk en de politie. Als een situatie uit de hand dreigt te lopen, kan één telefoontje al helpen. Professionals kunnen hem inschakelen als een jongere na de gevangenis dreigt vast te lopen. “Je moet elkaar weten te vinden en elkaar vertrouwen”, zegt hij. Volgens hem begint dat vaak simpel: luisteren en de juiste vraag stellen. “Begin eens met: ‘Wat kan ik voor je doen?’ Veel jongeren hebben die vraag nog nooit gekregen.”